Wat is het syndroom van Gilles de la Tourette?

Voorbeelden van bewegingstics (ook wel motorische tics genoemd):
- knipperen met de ogen
- een grimas trekken
- wegdraaien met de ogen
- optrekken van de neus
- schudden met het hoofd
- schouders optrekken
- diverse tics in ledematen

Voorbeelden van geluidstics (ook wel vocale tics genoemd):
- keelschrapen
- kuchen
- grommen
- knorren
- sisgeluiden
- klakken met de tong
- uiten van zinloze kreten
- uiten van scheld- en schuttingwoorden
- vloeken.

Wanneer er gedurende een jaar meerdere bewegingstics en minstens 1 geluidstic zijn geweest, is er sprake van het syndroom van Gilles de la Tourette.

De meeste hierboven vermelde tics zijn enkelvoudige tics; één beweging of klank die telkens kortstondig en explosief wordt gemaakt. Tics kunnen ook ingewikkelder zijn of wat meer doelgericht lijken, zoals huppelsprongetjes maken, dingen aanraken of iemand nazeggen. Dit zijn meervoudige of complexe tics; meerdere bewegingen of geluiden in één tic.

Het besef is echter gegroeid dat de tic-beweging niet op zich zelf staat, maar deel lijkt te zijn van een aaneenschakeling van sensorische, emotionele, cognitieve en motorische gebeurtenissen. In feite staat niet de beweging centraal, maar de specifieke lichamelijke ervaring die daaraan vooraf gaat. Deze zogenaamde 'sensorische tics' zijn terugkerende lichamelijke sensaties zoals gevoel van druk, kriebel, warmte, koude of gewaarwordingen in de huid, spieren, botten of gewrichten. Deze gewaarwordingen worden vaak als onaangenaam ervaren. De tic-beweging dient om het onaangename gevoel op te heffen. Dit lukt vaak tijdelijk, zodat de beweging of het geluid (bijv. bij onaangename sensaties in de keel) herhaald moet worden.
Mensen met Tourette ervaren vaak een grote drukte in hun hoofd.

Vermoedelijk heeft Tourette te maken met het in lichte of hevigere mate ontregelde gedrag van neurotransmitters als Dopamine en Serotonine. Neurotransmitters zijn chemische stoffen die zorgen voor de overdracht van zenuwprikkels in hersenen en zenuwbanen.
 
Waardoor wordt het syndroom van Gilles de la Tourette niet veroorzaakt?
- Het is geen psychische aandoening
- Het wordt niet veroorzaakt door trauma's in de prille jeugd
- Het is geen gevolg van een verkeerde opvoeding
- Het heeft niets te maken met de verstandelijke vermogens


Waardoor wordt het syndroom van Gilles de la Tourette waarschijnlijk wel veroorzaakt?
- Door een neuropsychiatrische aandoening
- Daarbij speelt erfelijkheid een grote rol
- Het is een verstoord evenwicht van de neurotransmitters

Omdat de juiste oorzaak van Tourette nog steeds niet gevonden is, hebben de medische wereld en de farmaceutische industrie ook nog geen goed medicijn tegen Tourette kunnen ontwikkelen.

Eigenlijk zijn de thans toegepaste behandelwijzen veredelde lapmiddelen, die de symptomen inderdaad vaak doen verminderen, maar de oorzaak niet kunnen wegnemen. Tourette is immers nog niet te genezen en veel volwassenen met Tourette geven er daarom ook de voorkeur aan, verder zonder medicatie door het leven te gaan.

Medicijnen.
In het algemeen wordt in onderling overleg met neuroloog of psychiater gezocht naar een medicijn uit de volgende groepen: klassieke antipsychotica, atypische antipsychotica, clonidine, antidepressiva.
In feite werken al deze medicijnen rechtstreeks op de hersens in, zodat het vaak een langdurig zoeken is naar een evenwicht tussen enerzijds de vermindering van Tourette-symptomen en anderzijds een aanvaardbare portie bijwerkingen.
Sommigen vinden baat in het alternatieve circuit of bij cannabis. Ook zijn er aanwijzingen dat nicotine en positieve invloed op de symptomen kan hebben.

Gedragstherapie.
Mensen geven soms de voorkeur aan een vorm van gedragstherapie, omdat ze medicijngebruik liever vermijden of terugschrikken van de bijwerkingen. Deze therapie, gericht op vermindering van de tics, volgt men meestal bij een psycholoog. Ook ziet men vaak een combinatie van medicijnen en gedragstherapie.

Hersenstimulatie.
In uitzonderlijke gevallen kan een chirurgische ingreep plaatsvinden, waarbij elektroden in de hersens worden ingebracht. Deze ingreep is nog min of meer experimenteel en wordt alleen maar toegepast als het gaat om een ernstige vorm van Tourette waarbij geen enkele vorm van medicatie blijkt te helpen.

Bron: www.tourette.nl