Goed, laat ik eens wat vertellen over mezelf en autisme. Ik heb enkele jaren geleden deze diagnose gekregen (Asperger's om precies te zijn), eigenlijk kwam dit naar voren terwijl ik behandeld werd voor andere psychische problemen. Destijds heeft de behandeling niet veel uitgehaald, momenteel ben ik opgenomen in een speciale Autisme kliniek en ik hoop dat ik hier meer vooruitgang boek. Hieronder wat dingen die ik over mezelf kan vertellen, al weet ik niet in hoeverre dat allemaal klopt.

Wat is autisme en wat betekent het voor mij? Autisme is aangeboren en niet te genezen. Soms zie ik het liever als een stuk karakter: het geeft je sommigen sterke punten, maar ook zwakke punten. In deze maatschappij zijn de zwakke punten helaas soms extra moeilijk. Autistische kenmerken zijn vooral in drie categorieën: sociale interactie, communicatie en stereotiep gedrag/verbeelding. Voor ik die bespreek valt nog te zeggen dat de Asperger variant ervoor 'zorgt' dat ik veel zwaktes kan compenseren of camoufleren en me veel kan aanpassen. Nadeel hiervan is dat dit veel energie kost en ironisch genoeg vaak zorgt dat mensen niet doorhebben dat ik autisme heb; mede daardoor weet ik pas een paar jaar dat ik een vorm van autisme heb. Goed, de kenmerken die ik ervaar:

- Sociale interactie is moeilijk voor mij doordat ik weinig intuïtie heb voor de ongeschreven sociale regels, me moeilijk kan inleven in anderen, en omdat ik moeite heb met het uiten van gevoelens (hoewel dat mogelijk andere redenen heeft). Inleven is iets wat ik niet goed automatisch kan doen, meestal moet ik beredeneren hoe iemand zich voelt. Hoewel dat meestal redelijk lukt, gaat dat soms ook helemaal mis, vooral als mensen niet duidelijk zijn en dus mijn 'informatie' niet compleet is. Sociale regels aanvoelen is voor mij een groot probleem. Ik heb veel regels wel uit mijn hoofd geleerd, maar dit moet allemaal kunstmatig gedaan worden en kost daardoor veel mentale energie. Bovendien zijn er ook genoeg situaties waarvoor ik geen 'protocol' heb. Dan kan ik compleet verkeerd reageren, wat uiteraard niet prettig is. In het algemeen merken mensen vrij weinig van mijn gebreken in deze 'categorie' doordat ik veel kan compenseren, maar juist dat compenseren vreet energie en levert veel stress op, zodat ik soms instort of opeens totaal niet meer kan aanpassen, alsof ik een 'masker' afzet.

- Communicatie is voor mij verdeeld qua problematiek. Door perfectionisme is taal voor mij niet zo moeilijk en struikel ik juist vaak over spelfouten van anderen, maar ik heb geregeld moeite om de juiste woorden te vinden en praat vaak heel beleefd of 'academisch'. Ik kan heel makkelijk een verhaal opschrijven over veel onderwerpen, maar simpelweg zeggen hoe ik me voel is een hele klus omdat de woorden vaak net niet goed zijn. Beeldspraak en woordspelingen zijn voor mij niet altijd een probleem, ik herken dat juist ook vaak als het niet bedoeld is. Ik heb soms moeite om taal te 'filteren' en begrijp daardoor dingen verkeerd. Dat kost me ook extra moeite en vaak duurt het even voor een zin tot mij doordringt. Soms neem ik woorden te letterlijk, al begrijp ik meestal wel snel wat er bedoeld wordt. Ook hier geldt dat ik veel kan compenseren met 'protocollen', maar dat dat veel energie kan kosten en ik soms compleet in de war raak.

- Stereotiep gedrag is een minder duidelijke categorie voor mij. Ik zou het liever benoemen als orde scheppen. Ik heb veel behoefte aan structuur, logica en duidelijkheid. Helaas is dat vaak niet dezelfde structuur die anderen voor ogen hebben. Dingen moeten vaak geordend zijn, hebben een vaste plaats, en als dingen niet gaan zoals ik had ingecalculeerd kan ik in paniek raken. Sommige dingen doe ik bijna dwangmatig, ook als het niet nodig is. Andersom is het voor mij moeilijk om nieuwe dingen te doen en levert dat veel stress op. Vaak moet ik me daar dan eerst op voorbereiden en veel inplannen (precies weten hoe laat iets is bijvoorbeeld). Dingen moeten kloppen is een standaard uitspraak van mij, en dat kan voor heel veel zaken opgaan. Als iets niet gaat zoals ik verwachtte moet ik mijn hele logica proberen aan te passen totdat het weer klopt, en soms is dat ook gewoon niet mogelijk. Zelfbedrog kan ik daardoor ook niet doen, dat klopt niet logisch gezien. Hierdoor heb ik veel last van negatieve gedachten. Een andere onderdeel van dit gebied is detaillistisch denken. Ik kan compleet gefocust raken op een detail en daardoor even het grotere geheel uit het oog verliezen.

Andere dingen waar ik moeite mee heb... onder andere overprikkeling. Mijn gedachten zijn vaak heel druk (onder andere door compenseren en overal logica in zoeken). Mede daardoor ben ik snel overprikkeld. Ik heb snel last van geluiden, ik kan deze slecht filteren en daardoor hoor ik vaak meer dan ik kan verwerken. Licht is soms moeilijk voor mij, een disco moet ik echt niet heengaan. Geuren heb ik minder last van, al zijn ze soms even heel sterk en kan ik ze vaak helemaal niet plaatsen, dit is voor mij nog steeds erg onduidelijk. Aanraking en gevoel heb ik ook moeite mee (ook als iemand te dichtbij komt) tenzij ik iemand genoeg vertrouw. Dit lijkt ook indirect: ik eet niet van andermans bord, douche niet graag in een douche die net gebruikt is, enzovoort. In hoeverre dit hieraan verbonden is weet ik niet, dat is een ding waar ik meer over hoop te leren op een gegeven moment.
Stress en overprikkeling zijn voor mij moeilijk. Ik kan er moeilijk mee omgaan, heb er snel last van en kan ontploffen als het teveel wordt, al is dat gelukkig zelden naar anderen toe. Ik moet me hierom geregeld even terugtrekken als een situatie te druk is. Onze maatschappij is voor mij helaas al snel te druk. Ik leef daarom soms liever in een 'eigen wereldje'. Verantwoordelijkheid levert mij enorm veel stress op, wat veel problemen heeft gegeven.